Course Information Package

Course Unit TitleGEOPOLITICS, GEOSTRATEGY, GEOECONOMY
Course Unit CodeMIS208
Course Unit DetailsMA International Studies (Electives) -
Number of ECTS credits allocated10
Learning Outcomes of the course unitBy the end of the course, the students should be able to:
  1. Προσεγγίζουν τους όρους Γεωπολιτική, Γεωοικονομία, Γεωστρατηγική με γνώμονα το περιεχόμενο της ισχύος στο διεθνές σύστημα κρατών (υπερδυνάμεις, μεγάλες δυνάμεις, περιφερειακές δυνάμεις, μεσαίου και μικρού βεληνεκούς δυνάμεις).
  2. Προσδιορίζουν και να περιγράφουν την διασύνδεση και την διάδραση γεωγραφίας, πολιτικής και στρατηγικής σε παγκόσμιο και περιφερειακό επίπεδο.
  3. Εξηγούν τις βασικές προσεγγίσεις με αναφορά σε κορυφαίους συγγραφείς όπως Alfred Mahan, Halford Mackinder, K.Haushaufer, Nicholas Spykman.
  4. Ερμηνεύουν τις διεθνείς σχέσεις υπό τον φακό της γεωπολιτικής προσέγγισης.
  5. Εξηγούν σε τι συνίσταται η ιστορική γεωστρατηγική προσέγγιση των μεγάλων δυνάμεων, διαφορές μεγάλων και μικρών δυνάμεων, στόχευση και πολιτική βούληση ανάδειξης περιφερειακών ηγεμόνων (πώς και γιατί τα κράτη στοχεύουν στην εξάπλωση, κύκλος αυτοκρατοριών, ρόλος ναυτικών δυνάμεων, οικονομίας και τεχνολογίας, άνοδος και πτώση μεγάλων δυνάμεων και διαδοχή ηγεμονιών).
  6. Εξοικειωθούν με το περιεχόμενο της κλασσικής στρατηγικής, μοντέρνας, μεταμοντέρνας στρατηγικής σκέψης με διαχρονικά κυρίαρχο διακύβευμα την σύζευξη στόχων και μέσων για την επίτευξη του εθνικού συμφέροντος.
  7. Διερευνούν καθοριστικές παραμέτρους υψηλής στρατηγικής, όπως γεωγραφική τοποθεσία, οικονομική ισχύς, δημογραφικό μέγεθος, ιδεολογική δυναμική, στρατιωτική ικανότητα και να αναγνωρίζουν το πώς η στρατηγική αποτυπώνεται σε διάφορες μορφές εθνικής ισχύος.
  8. Αντιλαμβάνονται τις σημαντικότερες γεωπολιτικές τάσεις των ετών μετά την πτώση της Σοβιετικής Ένωσης, των ΗΠΑ ως του εναπομείναντος πόλου του διεθνούς συστήματος παγκόσμιας ισορροπίας, της παγκόσμιας οικονομικής κρίσης (2008), της ανάδυσης οικονομικών μεγεθών όπως οι χώρες BRICS, των στρατηγικών και πολιτικών στοχεύσεων των δυνάμεων ΗΠΑ, Γερμανίας, ΗΒ, Γαλλίας και της τρέχουσας περιόδου, που δυνάμει διαμορφώνουν και καθορίζουν την πορεία του 21ου αιώνα.
  9. Αναπτύξουν κριτική σκέψη ως προς το πως συγκεκριμένες χώρες διαμορφώνουν την στρατηγική τους κουλτούρα, διαφορές μεγάλων και μικρών δυνάμεων σε σχέση με την στρατηγική κουλτούρα, πως επηρεάζεται σε μια αμφίδρομη πορεία η λήψη αποφάσεων από την αντίληψη των πολιτικών υποκειμένων και της πολιτικής ηγεσίας.
Mode of DeliveryFace-to-face
PrerequisitesNONECo-requisitesNONE
Recommended optional program componentsNONE
Course ContentsΕννοιολογικός Προσδιορισμός Όρων: Γεωπολιτική, Γεωοικονομία, Γεωστρατηγική, Ισχύς στο διεθνές σύστημα κρατών, υπερδυνάμεις, μεγάλες δυνάμεις, περιφερειακές δυνάμεις, μεσαίου και μικρού βεληνεκούς δυνάμεις). Διασύνδεση γεωγραφίας, πολιτικής και στρατηγικής. Θεωρητικές Προσεγγίσεις: Alfred Mahan, Halford Mackinder, K.Haushaufer, Nicholas Spykman. Ιστορική γεωστρατηγική προσέγγιση των μεγάλων δυνάμεων. Κλασσική στρατηγική, μοντέρνα, μεταμοντέρνα στρατηγική σκέψη. Παράμετροι υψηλής στρατηγικής. Γεωπολιτικές τάσεις, αναπροσαρμογές και  μεταβολές: Σημαντικές χρονικές περίοδοι και σταθμοί στις διεθνείς σχέσεις. Διεθνοποίηση Ζητημάτων και Προβλημάτων, Προκλήσεις και Προοπτικές για το σήμερα και το αύριο. Διαμόρφωση στρατηγικής κουλτούρας. Αμφίδρομη σχέση στρατηγικής κουλτούρας, πολιτικής ηγεσίας, πολιτικών υποκειμένων και δημοσιότητας.
Recommended and/or required reading:
Textbooks
  • Παπασωτηρίου Χαράλαμπος (2013) Η Κίνα από την Ουράνια Αυτοκρατορία στην Ανερχόμενη Υπερδύναμη του 21ου Αιώνα, Ποιότητα
  • Κεφαλά Βιβή (2015) Βόρεια Αφρική. Εσωτερική πολιτική, περιφερειακές και διεθνείς σχέσεις, Εκδόσεις Παπαζήση
  • Κεφαλά Βιβή, Τσαρδανίδης Χαράλαμπος (2014) (επιμ.) Ιράν: Πολιτική, οικονομία, περιφερειακές και διεθνείς σχέσεις. Εκδόσεις Παπαζήση
References
  • Peter Paret, Οι Δημιουργοί της Σύγχρονης Στρατηγικής. Από τον Μακιαβέλλι στην Πυρηνική Εποχή, Τουρίκης 2004
  • Κούτσης Αλέξανδρος, Μέση Ανατολή, Παπαζήσης 1992
  • Mackinder Halford J. Democratic Ideals and Reality. National Defense University Press, 1996.
  • Gray Colin S. and Geoffrey Sloan. Geopolitics, Geography and Strategy. Frank Cass, 1999
  • Brzezinski Zbigniew, Η μεγάλη σκακιέρα, Λιβάνης
  • Henry Kissinger, Διπλωματία, Λιβάνης
Planned learning activities and teaching methodsΗ διδασκαλία του μαθήματος συνίσταται από επιτόπιες διαλέξεις από τον/τους διδάσκοντες και ανά περίπτωση φιλοξενία επισκεπτών ομιλητών που ενδιατρίβουν ερευνητικά στο γνωστικό αντικείμενο ή έχουν εξειδικευμένη γνώση λόγω εμπειρικής πρακτικής και επαγγελματικής ενασχόλησης. Στη διδασκαλία χρησιμοποιούνται πέραν των βασικών διδακτικών εγχειριδίων και αναλυτικές σημειώσεις εν είδει προβολών. Σε συγκεκριμένα σεμινάρια ει δυνατό να γίνει χρήση πέραν των εποπτικών μέσων, ήτοι εικόνων και προβολής πολιτικών, νομικών, διπλωματικών εγγράφων και συμφωνιών  και σύντομης διάρκειας οπτικοακουστικού υλικού στην ελληνική ή αγγλική γλώσσα (ντοκιμαντέρ, ταινίες κ.α.). Για σκοπούς καλύτερης κατανόησης του γνωστικού αντικειμένου ενίοτε γίνονται αναφορές σε σχετικό υλικό δημοσιευμένο σε εγνωσμένου κύρους διεθνή επιστημονικά περιοδικά και στις επίσημες ιστοσελίδες διεθνών, ευρωπαϊκών και περιφερειακών θεσμών. Σε ότι αφορά σε γεγονότα που αφορούν στην τρέχουσα πολιτική πραγματικότητα το μάθημα εμπλουτίζεται με έντυπες ή ηλεκτρονικές μορφές πληροφόρησης, που περιλαμβάνουν, αλλά δεν εξαντλούνται σε, επί παραδείγματι, μεγάλα ειδησεογραφικά πρακτορεία, κέντρα παραγωγής πολιτικής, ιστοσελίδες μη κυβερνητικών και άλλων οργανισμών.
Assessment methods and criteria
Midterm assignment25%
Oral Assessment and Continuous Presence15%
Final Exam60%
Language of instructionGreek
Work placement(s)NO